Windows Server Standard i Datacenter oferują identyczne funkcje systemu operacyjnego, lecz różnią się przede wszystkim prawami do wirtualizacji. Edycja Standard pozwala uruchomić maksymalnie 2 wirtualne maszyny Windows Server na w pełni licencjonowanym hoście fizycznym. Datacenter pozwala uruchomić nieograniczoną liczbę maszyn wirtualnych na tym samym serwerze, a ponadto obejmuje dodatkowe funkcje centrum danych: Storage Spaces Direct, Shielded Virtual Machines i Software-Defined Networking. Standard jest opłacalny dla serwerów fizycznych lub środowisk z maksymalnie 2–4 maszynami wirtualnymi. Jeśli Twoja infrastruktura wymaga więcej niż 8 VM, Datacenter staje się tańszy w przeliczeniu na maszynę wirtualną.

CAL (Client Access License) to licencja dostępowa wymagana dla każdego użytkownika lub urządzenia, które łączy się z usługami Windows Server. Licencja samego serwera (np. Windows Server 2022 Standard) uprawnia jedynie do uruchomienia systemu operacyjnego — nie obejmuje prawa dostępu klientów. Istnieją dwa typy CAL: User CAL (na użytkownika — jedna licencja pozwala temu użytkownikowi łączyć się z serwera z dowolnego urządzenia) i Device CAL (na urządzenie — jedno urządzenie może być używane przez wielu użytkowników). User CAL jest zazwyczaj korzystniejszy, gdy pracownicy korzystają z wielu urządzeń. Device CAL sprawdza się w środowiskach, gdzie kilka osób zmianowo korzysta z jednego stanowiska.

Liczba wymaganych licencji CAL zależy od wybranego modelu: przy User CAL potrzebujesz tyle licencji, ilu masz unikalnych użytkowników łączących się z serwera — wliczając pracowników zdalnych i tymczasowych. Przy Device CAL potrzebujesz tyle licencji, ile masz urządzeń regularnie łączących się z serwera. Przykład: firma z 20 pracownikami, z których każdy ma swój komputer i dodatkowo 5 tabletów współdzielonych przez zmiany, potrzebuje 20 User CAL (tańsze, bo obsługują też tablety bez dodatkowych licencji) lub 25 Device CAL. Microsoft wymaga licencjonowania każdego urządzenia lub użytkownika bez wyjątku — skontaktuj się z nami, a pomożemy wybrać optymalną strategię licencjonowania dla Twojej firmy.

Windows Server 2025 (wydany listopad 2024) wprowadza kilka istotnych ulepszeń względem 2022: natywną obsługę protokołu SMB over QUIC dla bezpiecznego dostępu do zasobów bez VPN, ulepszony Active Directory z nowymi funkcjami bezpieczeństwa, obsługę NUMA dla bardzo dużych serwerów oraz integrację z Azure Arc dla zarządzania hybrydowego. Windows Server 2022 pozostaje w pełni obsługiwany do 2031 roku (wsparcie główne) i 2026 roku (wsparcie rozszerzone). Dla nowych wdrożeń Windows Server 2025 jest zalecanym wyborem, ponieważ zapewnia dłuższy horyzont wsparcia. Dla istniejącej infrastruktury migracja jest uzasadniona głównie przy planowanym rozbudowaniu środowiska lub wdrożeniu nowych funkcji bezpieczeństwa.

Windows Server 2022 i 2025 są licencjonowane według liczby rdzeni fizycznych procesora, a nie według liczby użytkowników czy urządzeń. Zasady minimalne: każdy fizyczny procesor musi być pokryty co najmniej 8 licencjami rdzeniowymi, a każdy serwer łącznie musi mieć co najmniej 16 licencji rdzeniowych (niezależnie od faktycznej liczby rdzeni). Licencje są sprzedawane w 2-pakietach i 16-pakietach. Przykład: serwer z dwoma procesorami po 10 rdzeni każdy (łącznie 20 rdzeni) wymaga 20 licencji rdzeniowych. Zestaw 16 rdzeni to cena bazowa serwera. Skontaktuj się z naszym działem B2B, a przygotujemy bezpłatną wycenę dopasowaną do specyfikacji Twojego sprzętu.

Tak — Windows Server (zarówno Standard, jak i Datacenter) pozwala uruchamiać maszyny wirtualne z dowolnym systemem operacyjnym, w tym dystrybucjami Linux (Ubuntu, CentOS, Red Hat itp.) bez dodatkowych licencji za samo prawo do wirtualizacji na hoście. Ograniczenia dotyczą wyłącznie liczby maszyn wirtualnych z systemem Windows Server — Standard pozwala na 2 VM z Windows Server, Datacenter bez limitu. Maszyny Linux nie są wliczane do tego limitu i można je uruchamiać w nieograniczonej liczbie na obu edycjach. Pamiętaj jednak, że każda maszyna wirtualna z Windows Server wymaga własnej licencji systemowej, chyba że jest objęta prawami do wirtualizacji edycji Datacenter.