Power Automate RPA oferuje dwa fundamentalnie różne tryby wykonywania przepływów pulpitu: attended (z nadzorem człowieka) i unattended (bez nadzoru). Tryb attended uruchamia automatyzację na stacji roboczej zalogowanego użytkownika, który widzi i może kontrolować każdy krok — idealny do zadań wymagających decyzji w trakcie. Tryb unattended działa autonomicznie na dedykowanej maszynie, gdzie bot sam się loguje, wykonuje zadanie i wylogowuje — przeznaczony do masowego, w pełni zautomatyzowanego przetwarzania danych bez ingerencji człowieka.
W skrócie
- Attended RPA = użytkownik siedzi przy komputerze, automatyzacja działa pod jego nadzorem w jego sesji Windows
- Unattended RPA = bot działa samodzielnie na maszynie (fizycznej lub wirtualnej), bez obecności człowieka, 24/7
- Licencjonowanie: Attended wymaga licencji Power Automate Premium (~15 USD/użytkownika/miesiąc); Unattended wymaga dodatkowo licencji Power Automate Process (~150 USD/bota/miesiąc)
- Picture-in-picture — podtyp attended, gdzie automatyzacja działa w wirtualnym oknie, a użytkownik może równolegle pracować na swoim pulpicie
- Hosted Process (~215 USD/bota/miesiąc) — wariant unattended na maszynie wirtualnej hostowanej przez Microsoft Azure, bez potrzeby utrzymywania własnej infrastruktury
- Jeden unattended bot = jedno równoległe wykonanie przepływu; do przetwarzania wsadowego potrzeba wielu botów
- Od 2025 r. Microsoft zakończył wsparcie dla bramek (gateways) na rzecz direct connectivity dla obu trybów
Czym jest Power Automate RPA
Power Automate to platforma niskokodowa Microsoftu należąca do rodziny Power Platform, której moduł Robotic Process Automation (RPA) umożliwia automatyzację procesów biznesowych poprzez symulowanie działań człowieka na komputerze — kliknięć myszy, wpisywania tekstu z klawiatury, kopiowania danych między aplikacjami. Moduł ten (dawniej znany jako Power Automate Desktop, a jeszcze wcześniej jako Softomotive WinAutomation — przejęty przez Microsoft w 2020 roku) pozwala nagrywać i odtwarzać sekwencje czynności w aplikacjach desktopowych, webowych i terminalowych.
Kluczowa architektura opiera się na rozdzieleniu projektowania (Power Automate Desktop — aplikacja na komputerze użytkownika) i wykonywania (cloud flows uruchamiające desktop flows na zarejestrowanych maszynach). To właśnie sposób wykonywania — z człowiekiem przy klawiaturze lub bez — definiuje podział na tryby attended i unattended.
Tryb Attended RPA — automatyzacja z nadzorem człowieka
W trybie attended (attended RPA) przepływ pulpitu uruchamiany jest na komputerze, na którym aktualnie pracuje zalogowany użytkownik. Bot działa w sesji tego użytkownika — ma dostęp do tych samych aplikacji, okien, plików i uprawnień, co osoba siedząca przy komputerze. Użytkownik widzi każdy ruch kursora i każde kliknięcie wykonywane przez automatyzację.
Ten tryb jest naturalnym wyborem, gdy proces wymaga interwencji człowieka w trakcie wykonywania — na przykład zatwierdzenia wyjątku, ręcznego uzupełnienia brakującej danej czy decyzji biznesowej, której nie da się w pełni zalgorytmizować. Attended RPA sprawdza się także w scenariuszach, gdzie automatyzacja ma wspomagać, a nie zastępować pracownika — tzw. attended automation as digital assistant.
Przykłady zastosowań attended RPA:
- Agent call center uruchamia przepływ, który automatycznie kopiuje dane klienta z systemu CRM do formularza zgłoszenia, podczas gdy agent rozmawia z klientem
- Księgowy uruchamia automatyzację sprawdzającą zgodność faktur z zamówieniami — sam podejmuje decyzję przy rozbieżnościach
- Specjalista HR zatwierdza wprowadzenie danych nowego pracownika do 5 systemów — przepływ wykonuje mechaniczne przepisywanie, człowiek weryfikuje poprawność
Odmiana Picture-in-picture (PiP): od wersji Power Automate 2.27 (2023) dostępny jest podtyp attended, w którym automatyzacja działa w dedykowanym oknie wirtualnym replikującym pulpit użytkownika. Użytkownik widzi postęp automatyzacji w osobnym oknie i może równocześnie kontynuować swoją pracę — bot nie przejmuje kontroli nad jego kursorem i klawiaturą. PiP łączy zalety trybu attended (nadzór, interwencja) z możliwością pracy równoległej.
Tryb Unattended RPA — automatyzacja bez nadzoru
W trybie unattended (unattended RPA) bot działa całkowicie autonomicznie, bez fizycznej obecności człowieka przy komputerze. Po otrzymaniu wyzwalacza (harmonogram, zdarzenie w chmurze, kolejka wiadomości) bot samodzielnie:
- Loguje się na maszynę przy użyciu skonfigurowanych poświadczeń
- Tworzy sesję Windows
- Uruchamia przepływ pulpitu i wykonuje wszystkie akcje
- Po zakończeniu wylogowuje się z maszyny, zwalniając zasoby
Unattended RPA wymaga, aby maszyna była zarejestrowana w Power Automate jako zdolna do pracy bez nadzoru. Aby ją włączyć w tryb unattended, należy przypisać do maszyny co najmniej jedną licencję Power Automate Process (tzw. unattended bot). Jeden bot = jedno równoległe wykonanie przepływu. Jeśli firma potrzebuje uruchamiać 5 przepływów jednocześnie, musi przypisać do maszyny 5 licencji Process.
Kluczowym wymogiem technicznym jest to, że maszyny dla unattended nie mogą działać na Windows 10/11 Home — wymagane są edycje Pro, Enterprise lub Windows Server. Wynika to z konieczności zdalnego tworzenia sesji użytkownika, co wersje Home blokują.
Przykłady zastosowań unattended RPA:
- Co noc o 2:00 bot pobiera wyciągi bankowe z portalu, księguje je w ERP i wysyła raport do CFO
- Bot przetwarza 5000 faktur PDF z folderu sieciowego — odczytuje dane przez OCR i wprowadza do systemu finansowego
- Automatyczna walidacja danych wejściowych z formularzy webowych — bot sprawdza każdy wpis i oznacza błędy bez udziału człowieka
- Masowa migracja danych między systemami legacy a chmurą — procesy trwające wiele godzin bez przerwy
Porównanie techniczne: Attended vs Unattended
| Kryterium | Attended RPA | Unattended RPA |
|---|---|---|
| Obecność człowieka | Wymagana — użytkownik zalogowany przy komputerze | Nie — bot działa autonomicznie |
| Sesja Windows | Aktualna sesja użytkownika | Bot tworzy własną sesję (logowanie/wylogowanie automatyczne) |
| Wyzwalacz | Ręczny (przycisk), chmurowy przepływ na żądanie | Harmonogram, zdarzenie w chmurze, webhook, kolejka |
| Równoległość | Jeden użytkownik = jeden bot (plus PiP jako osobne okno) | Wiele botów na jednej maszynie (zależne od liczby licencji Process) |
| Interwencja w trakcie | Możliwa — użytkownik może wstrzymać, poprawić, pominąć krok | Ograniczona — tylko przez obsługę wyjątków w kodzie przepływu |
| Licencja | Power Automate Premium (~15 USD/uż./mies.) | Premium (użytkownik rejestrujący) + Process (~150 USD/bot/mies.) |
| Dostęp do aplikacji | Takie same jak zalogowany użytkownik | Skonfigurowane konto usługi (mogą być inne uprawnienia) |
| Windows Home | ✅ Działa | ❌ Nie działa (wymaga Windows Pro/Enterprise/Server) |
| Tryb Picture-in-picture | ✅ Dostępny | ❌ Nie dotyczy |
| Przypadek użycia | Wspomaganie pracownika, procesy z decyzjami ludzkimi | Przetwarzanie wsadowe, integracje back-office, automatyzacja nocna |
| Maszyna | Stacja robocza użytkownika | Dedykowana maszyna (fizyczna, VM lub Hosted Process) |
| Monitorowanie | Na bieżąco przez użytkownika | Przez Power Automate portal + Automation Center |
| Czas wykonania | Ograniczony godzinami pracy użytkownika | 24/7, w tym noce i weekendy |
Kiedy wybrać Attended, a kiedy Unattended
Wybór trybu zależy od odpowiedzi na trzy pytania:
1. Czy proces wymaga ludzkiej decyzji w trakcie? → Attended. Przykład: weryfikacja dokumentu tożsamości — bot wyciąga dane z OCR, ale człowiek musi potwierdzić zgodność zdjęcia z osobą.
2. Czy proces ma działać poza godzinami pracy? → Unattended. Przykład: nocne przetwarzanie zamówień z e-commerce do systemu magazynowego — nikt nie siedzi przy komputerze o 3:00 nad ranem.
3. Czy potrzebujesz przetwarzać duże wolumeny (tysiące rekordów)? → Unattended. Równoległe boty na jednej maszynie lub grupie maszyn (machine group) przetworzą dane wielokrotnie szybciej niż jeden pracownik z attended botem.
Często optymalnym rozwiązaniem jest hybryda: unattended boty wykonują wstępne przetwarzanie wsadowe (np. ekstrakcja danych z faktur), a attended boty umożliwiają pracownikom przegląd i zatwierdzenie wyjątków w trakcie dnia.
Infrastruktura: maszyny fizyczne, Hosted Process i grupy maszyn
Do uruchamiania unattended RPA organizacja potrzebuje maszyn, na których boty będą pracować. Microsoft oferuje trzy podejścia:
| Podejście | Opis | Koszt poza licencją Process | Najlepsze dla |
|---|---|---|---|
| Maszyny fizyczne / własne VM | Firma utrzymuje własne komputery z Windows Pro/Enterprise, rejestruje je w Power Automate i przydziela Process boty | Koszt sprzętu + utrzymania | Firm z istniejącą infrastrukturą, wymagających pełnej kontroli |
| Hosted Process | Microsoft Azure zarządza maszyną wirtualną — nie trzeba kupować ani utrzymywać fizycznego sprzętu | ~215 USD/bot/mies. (w cenie unattended bot + VM) | Organizacji bez własnej infrastruktury serwerowej, chcących szybko skalować |
| Hosted Machine Groups | Grupa maszyn hostowanych z autoskalowaniem i równoważeniem obciążenia — boty są dynamicznie przydzielane w zależności od zapotrzebowania | Zależnie od liczby Hosted Process + konfiguracji skalowania | Dużych wdrożeń z nieprzewidywalnymi skokami obciążenia |
Od 2026 roku Microsoft aktywnie promuje model Hosted Process jako domyślny wybór dla nowych wdrożeń unattended, argumentując to niższym TCO (brak kosztów utrzymania sprzętu, automatyczne aktualizacje, skalowalność).
Licencjonowanie — szczegóły
Licencjonowanie Power Automate RPA jest dwuwarstwowe:
Warstwa użytkownika (user license):
- Każdy użytkownik tworzący lub uruchamiający przepływy pulpitu potrzebuje licencji Power Automate Premium (~15 USD/miesiąc przy rozliczeniu rocznym)
- Premium zawiera 1 attended bota (możliwość uruchamiania attended RPA na zarejestrowanej maszynie), 5000 kredytów AI Builder miesięcznie, proces mining (50 MB), Dataverse (250 MB bazy + 2 GB plików)
- Limit dzienny: 40 000 akcji API (Power Platform requests)
Warstwa pojemności (capacity license):
- Power Automate Process (~150 USD/bot/miesiąc) — przypisywany do maszyny, tworzy 1 unattended bota; obejmuje 250 000 akcji dziennie i można stackować (do 10 licencji na przepływ chmurowy)
- Power Automate Hosted Process (~215 USD/bot/miesiąc) — superset Process: zawiera unattended bota + hostowaną maszynę wirtualną Azure; eliminuje potrzebę utrzymywania własnej infrastruktury
Ważne: nawet przy korzystaniu z licencji Process (unattended), użytkownik, który zarejestrował maszynę i którego poświadczenia są używane do logowania, nadal potrzebuje licencji Premium. Licencje Process nie zastępują licencji użytkownika — są do nich dodatkiem.
Direct Connectivity — koniec ery bramek
Microsoft oficjalnie zakończył wsparcie dla bramek (on-premises data gateways) jako metody łączenia maszyn z Power Automate chmurą. Od wersji Power Automate Desktop 2.8.73.21119 obowiązuje direct connectivity — maszyna rejestruje się bezpośrednio w środowisku Power Platform i komunikuje z chmurą przez szyfrowane połączenie wychodzące, bez potrzeby konfigurowania bramek.
Dla administratorów oznacza to prostszą architekturę: maszyna jest zarządzana z poziomu portalu Power Automate (Monitor > Machines), gdzie można ją udostępniać innym użytkownikom, przełączać w tryb maintenance czy przeznaczać do unattended.
Częste pytania
Czy jeden użytkownik może jednocześnie używać attended i uruchamiać unattended przepływy?
Tak — to dwa niezależne tryby. Użytkownik z licencją Premium może w ciągu dnia pracować z attended botem na swojej stacji roboczej, a jednocześnie uruchamiać unattended przepływy na dedykowanej maszynie (o ile ma do niej przypisaną licencję Process i uprawnienia). Te procesy nie kolidują ze sobą — attended działa na stacji roboczej, unattended na osobnej maszynie.
Czy Picture-in-picture działa jak unattended?
Nie. Picture-in-picture to podtyp attended — użytkownik musi być zalogowany, a automatyzacja działa w jego sesji Windows (choć w odizolowanym oknie wirtualnym). Różnica polega na tym, że PiP nie blokuje pulpitu — użytkownik może normalnie pracować, podczas gdy bot wykonuje zadania w tle. Unattended nie wymaga obecności człowieka w ogóle.
Ile unattended botów potrzebuję na jedną maszynę?
Tyle, ile równoległych przepływów chcesz uruchamiać. Jeden unattended bot (jedna licencja Process przypisana do maszyny) = jedno jednoczesne wykonanie przepływu pulpitu. Jeśli przepływy trwają średnio 10 minut i potrzebujesz przetworzyć 100 zadań w godzinę, potrzebujesz co najmniej 17 botów (100 × 10 min / 60 min ≈ 17). Możesz je rozłożyć na kilka maszyn w ramach grupy (machine group), która automatycznie rozdziela obciążenie.
Czy mogę uruchomić unattended RPA na zwykłym laptopie z [Windows 11 Home](https://kluczesoft.pl/klucz-windows-11/microsoft-windows-11-home)?
Nie. Windows 11 Home nie obsługuje zdalnego tworzenia sesji użytkownika (brak usług terminalowych), co jest technicznym wymogiem trybu unattended. Potrzebujesz Windows 11 Pro, Enterprise lub Windows Server. Jeśli nie chcesz inwestować w sprzęt z Win Pro, rozważ Hosted Process — Microsoft dostarcza VM z odpowiednim Windowsem w cenie licencji.
Jaka jest różnica między Process a Hosted Process w unattended?
Licencja Process (~150 USD/mies.) daje unattended bota, ale wymaga od Ciebie dostarczenia i utrzymania własnej maszyny (fizycznej lub VM). Licencja Hosted Process (~215 USD/mies.) zawiera bota + w pełni zarządzaną maszynę wirtualną w Azure, z automatycznymi aktualizacjami, skalowaniem i 99,9% SLA. Różnica ~65 USD miesięcznie często zwraca się w braku kosztów administracji IT własnego sprzętu. Hosted Process jest też supersetem Process — ta sama licencja może być użyta na własnej maszynie, jeśli zajdzie taka potrzeba.
Czy Power Automate obsługuje automatyzację na maszynach wirtualnych Citrix / VDI?
Tak, ale z ograniczeniami. Attended RPA działa w sesji Citrix/VDI tak samo jak na fizycznym desktopie — użytkownik jest zalogowany, bot działa w jego sesji. Unattended na Citrix jest bardziej złożone: wymaga dedykowanej maszyny (lub VM), na której bot może się zalogować przez RDP. Power Automate nie wspiera natywnego unattended wewnątrz sesji Citrix — bot musi działać na poziomie systemu Windows, nie wirtualnego pulpitu.
Czy mogę używać tego samego konta Windows dla attended i unattended?
Technicznie tak — jedno konto może być używane zarówno do attended (gdy użytkownik jest zalogowany i pracuje), jak i unattended (gdy bot loguje się tym kontem zdalnie). Jednak nie jednocześnie: jeśli unattended bot używa konta, użytkownik nie może w tym samym momencie być zalogowany na tym samym koncie na tej samej maszynie. W praktyce lepiej rozdzielić konta — użytkownik pracuje na swoim koncie, a unattended boty korzystają z dedykowanych kont usług (service accounts).
Chcesz wdrożyć Power Automate RPA w swojej firmie? Niezależnie od tego, czy wybierasz tryb attended dla wsparcia pracowników, czy unattended do masowej automatyzacji procesów back-office — potrzebujesz odpowiednich licencji Windows i Microsoft 365 jako podstawy. W KluczeSoft znajdziesz legalne, w pełni aktywowane licencje w cenach znacznie niższych niż oficjalny cennik Microsoftu:
→ Microsoft Windows 11 Professional — klucz licencyjny od 199 zł
KluczeSoft jest niezależnym sprzedawcą oprogramowania i nie jest powiązany z Microsoft Corporation. Power Automate, Windows i Azure są znakami towarowymi Microsoft.